Phần lớn tranh chấp giữa nhà máy và đơn vị vệ sinh không đến từ việc làm chưa sạch, mà từ những điều hai bên chưa viết ra: khu nào thuộc phạm vi, ca nào phải có đủ người, ai chịu trách nhiệm khi nhân viên đến gần máy đang chạy. Một hợp đồng vệ sinh nhà máy tốt biến những điều đó thành điều khoản và phụ lục có thể kiểm tra được. Bài viết này đi qua 12 nhóm điều khoản bộ phận mua hàng, hành chính và EHS nên rà soát trước khi ký.
Nội dung dưới đây là kinh nghiệm vận hành của một đơn vị cung cấp dịch vụ, không phải tư vấn pháp lý. Doanh nghiệp nên để bộ phận pháp chế hoặc luật sư rà soát bản cuối. Nếu cần hình dung trước phạm vi công việc thực tế trong nhà xưởng, xem trang dịch vụ vệ sinh nhà xưởng của Nano Clean.
Hợp đồng vệ sinh nhà máy khác hợp đồng vệ sinh văn phòng ở đâu?
Hợp đồng vệ sinh văn phòng thường xoay quanh diện tích, số người và giờ làm. Nhà máy có thêm ca sản xuất xoay vòng, máy móc đang vận hành, khu hạn chế, hóa chất, chất thải công nghiệp và nội quy an toàn riêng. Mỗi yếu tố này cần một điều khoản, nếu không sẽ thành vùng xám khi có sự cố.
Vì vậy hợp đồng vệ sinh nhà xưởng nên tách thành hai lớp. Thân hợp đồng nêu nguyên tắc: trách nhiệm, an toàn, thanh toán, chấm dứt. Phụ lục ghi chi tiết vận hành: khu vực, tần suất, ca, định biên, tiêu chí nghiệm thu. Khi nhà máy mở thêm dây chuyền, chỉ cần sửa phụ lục thay vì ký lại toàn bộ.
12 điều khoản cần có trong hợp đồng vệ sinh nhà máy
Phạm vi công việc theo khu vực
Trong hợp đồng vệ sinh nhà máy, phạm vi nên chia theo khu: xưởng sản xuất, kho, dock, khu phụ trợ, văn phòng, ngoại vi trong hàng rào. Mỗi khu ghi hạng mục, tần suất và hạng mục loại trừ. Câu “vệ sinh toàn bộ nhà máy” là câu dễ gây tranh cãi nhất, vì mỗi bên hiểu “toàn bộ” theo một cách.
Ca làm việc và định biên
Ghi rõ số ca, giờ bắt đầu và kết thúc, số người mỗi ca, vị trí đứng của từng người. Định biên nên tách người cố định theo khu và người lưu động. Nếu nhà máy tăng ca theo mùa, nên có điều khoản bổ sung người theo ngày với đơn giá đã thỏa thuận trước.
KPI và cách nghiệm thu
KPI trong hợp đồng vệ sinh nhà máy cần đo được: tần suất làm sạch WC mỗi ca, thời gian phản hồi khi có sự cố tràn đổ, tỷ lệ hạng mục đạt khi kiểm tra theo checklist. Nên quy định ai kiểm tra, kiểm tra lúc nào, ghi vào biểu mẫu nào, và hai bên ký xác nhận theo tuần hoặc tháng.
Quản lý cơ sở và giám sát vệ sinh trao đổi phạm vi tại văn phòng
An toàn lao động và khóa an toàn LOTO
Đây là điều khoản quan trọng nhất trong hợp đồng vệ sinh nhà máy. Nên ghi rõ đơn vị vệ sinh chỉ làm sạch mặt ngoài máy móc, không mở máy, không can thiệp vào điện. Mọi việc ở vùng gần máy chỉ thực hiện khi nhà máy đã dừng máy, ngắt nguồn và khóa an toàn theo quy trình của nhà máy.
Nhà máy chưa có quy trình riêng có thể tham khảo hướng dẫn kiểm soát năng lượng nguy hiểm của OSHA về khóa an toàn LOTO. Hợp đồng cũng nên nêu: không vào bồn, bể kín khi chưa có giấy phép làm việc, và người làm việc trên cao phải dùng thiết bị phù hợp.
Tuân thủ nội quy nhà máy
Đính kèm nội quy làm phụ lục của hợp đồng vệ sinh nhà máy và quy định đơn vị vệ sinh chịu trách nhiệm phổ biến cho nhân viên. Các điểm hay phát sinh: khu cấm điện thoại, cấm chụp ảnh, quy định bảo hộ, thẻ ra vào, đăng ký người thay thế, quy định hút thuốc và nơi ăn uống.
Bảo hiểm và trách nhiệm bồi thường
Nên yêu cầu đơn vị vệ sinh cam kết đóng bảo hiểm bắt buộc cho người lao động và nêu cách xử lý khi nhân viên gây hư hỏng tài sản. Mức trách nhiệm cần gắn với lỗi được xác định, tránh điều khoản “chịu mọi thiệt hại” khó thực thi và làm giá dịch vụ bị đẩy lên.
Phân loại và chuyển giao chất thải
Ghi rõ đơn vị vệ sinh gom rác về điểm tập kết của nhà máy theo quy định phân loại. Chất thải nguy hại như giẻ dính dầu, bao bì hóa chất do nhà máy quản lý và chuyển giao cho đơn vị có chức năng. Đơn vị vệ sinh không tự vận chuyển chất thải ra ngoài.
Vật tư, hóa chất và thiết bị
Tách ba nhóm: vật tư tiêu hao cho người dùng (giấy, xà phòng, túi rác), hóa chất làm sạch, thiết bị. Mỗi nhóm ghi bên nào cung cấp, định mức và cách đối soát. Hóa chất mang vào nhà máy nên có danh mục được bộ phận EHS duyệt.
Hai người đối chiếu bảng phạm vi vệ sinh tại nhà máy
Thay người và nhân sự dự phòng
Hợp đồng vệ sinh nhà máy nên quy định thời gian tối đa để bổ sung người khi có nhân viên nghỉ, quy trình đăng ký người thay với bảo vệ, và quyền của nhà máy yêu cầu thay nhân viên vi phạm nội quy. Đơn vị vệ sinh nên có danh sách dự phòng đã qua đào tạo nội quy.
Phạt vi phạm và cơ chế khắc phục
Thay vì chỉ có điều khoản phạt, hợp đồng vệ sinh nhà máy nên có trình tự: ghi nhận lỗi, thời hạn khắc phục, kiểm tra lại, sau đó mới áp dụng giảm trừ nếu lỗi lặp lại. Cách làm này giúp nhà máy nhận kết quả sạch thay vì chỉ nhận tiền phạt.
Thanh toán và điều chỉnh giá
Ghi rõ đơn giá theo người/tháng hay theo hạng mục, kỳ thanh toán, hồ sơ đi kèm (biên bản nghiệm thu, bảng chấm công) và cách tính khi thiếu người. Với hợp đồng dài hạn, nên có điều khoản điều chỉnh khi lương tối thiểu vùng thay đổi.
Thời hạn và chấm dứt hợp đồng
Quy định thời gian báo trước khi chấm dứt, các trường hợp được chấm dứt sớm và nghĩa vụ bàn giao: trả thẻ, thu hồi thiết bị, đối chiếu vật tư. Nên có điều khoản chuyển tiếp để nhà máy không bị bỏ trống ca khi đổi nhà cung cấp.
Phụ lục phạm vi công việc mẫu cho hợp đồng vệ sinh nhà máy
Phụ lục phạm vi công việc là phần của hợp đồng vệ sinh nhà máy được dùng nhiều nhất trong vận hành hằng ngày. Bảng dưới đây là khung tham khảo, nhà máy điều chỉnh theo khảo sát thực tế.
Khu vực
Hạng mục
Tần suất
Tiêu chí nghiệm thu
Loại trừ
Xưởng sản xuất
Quét, lau lối đi, gom phế liệu, xử lý tràn đổ
Mỗi ca
Lối đi không có dầu, phế liệu, vật cản
Bên trong máy, tủ điện, khu đang chạy máy
Kho, dock
Quét sàn, lau cửa cuốn, gom bao bì
Hằng ngày
Lối xe nâng sạch, không có màng bọc rơi vãi
Sắp xếp hàng hóa
WC công nhân
Lau sàn, bồn, gương, bổ sung vật tư
2–3 lần/ca
Không mùi, không đọng nước, đủ vật tư
Sửa chữa thiết bị vệ sinh
Nhà ăn
Lau bàn ghế, sàn sau mỗi đợt ăn
Theo giờ ăn
Bàn sạch, sàn khô trước đợt tiếp theo
Vệ sinh bếp nấu
Trên cao, kết cấu
Quét bụi kèo, ống, máng điện
Theo quý
Không còn mạng nhện, bụi bám quan sát được
Thiết bị điện đang có điện
Ngoại vi trong hàng rào
Quét sân, rãnh thu nước, khu rác
Hằng ngày
Không rác, rãnh thông
Hạ tầng chung ngoài hàng rào
Cột “Loại trừ” thường bị bỏ trống nhưng lại giúp hợp đồng vệ sinh nhà máy tránh hiểu lầm nhiều nhất. Khi phát sinh việc ngoài danh sách, hai bên thống nhất bằng phiếu yêu cầu bổ sung có đơn giá riêng.
Quản lý cơ sở và nhân viên vệ sinh khảo sát lối đi trong nhà máy
Những lỗi thường gặp khi soạn hợp đồng vệ sinh nhà xưởng
Dùng mẫu hợp đồng văn phòng: thiếu điều khoản an toàn, khóa an toàn, chất thải và nội quy sản xuất.
Không có định biên theo ca: chỉ ghi tổng số người, dẫn đến ca đêm thiếu người mà không có căn cứ đối chiếu.
KPI cảm tính: “sạch sẽ, gọn gàng” không đo được, nên mỗi lần nghiệm thu lại tranh luận.
Không tách vật tư tiêu hao: hai bên không rõ ai mua giấy, túi rác khi nhà máy tăng người.
Thiếu điều khoản chuyển tiếp: đổi nhà cung cấp làm gián đoạn vài ngày đầu, đúng lúc nhà máy đang chạy hàng.
Chuẩn bị gì trước khi đàm phán hợp đồng vệ sinh nhà máy?
Đơn vị vệ sinh chỉ đề xuất hợp đồng vệ sinh nhà máy sát thực tế khi có đủ thông tin đầu vào. Nhà máy nên chuẩn bị sơ đồ mặt bằng, lịch ca sản xuất, danh sách khu hạn chế, nội quy, yêu cầu về hóa chất và mốc bắt đầu dịch vụ. Sau đó mời đơn vị khảo sát hiện trường trước khi gửi báo giá.
Để so sánh chi phí giữa các phương án, có thể tham khảo bài báo giá vệ sinh nhà máy theo từng hạng mục. Giá tham khảo Nano Clean đang công bố cho nhân viên vệ sinh kho xưởng, nhà máy là 8.000.000 – 10.000.000 đ/người/tháng với 02–04 người, và 7.000.000 – 9.000.000 đ/người/tháng từ 05 người, chưa gồm VAT, báo giá chính xác sau khảo sát.
Nếu nhà máy chủ yếu cần đội trực theo ca, phần định biên và thay người được mô tả chi tiết ở trang cung cấp nhân sự vệ sinh nhà máy. Nano Clean vận hành theo ISO 9001, có giám sát tại chỗ và biên bản nghiệm thu định kỳ, phục vụ TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai, Long An và các khu công nghiệp lân cận.
Một hợp đồng vệ sinh nhà máy rõ ràng giúp cả hai bên làm việc trên cùng một bộ tiêu chí, từ ca đầu tiên đến khi kết thúc hợp đồng. Gọi 0927 770 770 để Nano Clean khảo sát nhà máy và gửi đề xuất phụ lục phạm vi kèm báo giá.
Nguyễn Cao Cường
CEO. Nguyễn Cao Cường là thành viên sáng lập của Công Ty Cổ Phần Thương Mại Dịch Vụ NANO VINA. Có kinh nghiệm hơn 9 năm trong ngành vệ sinh công nghiệp.