Vệ sinh nhà máy cơ khí: phoi, dầu, khu hàn và 8 khu vực cần làm theo ca

Yêu thích
Xưởng gia công kim loại bẩn theo một kiểu rất riêng: phoi sắc cạnh dưới chân máy, vệt dầu cắt gọt loang ra lối đi, bụi mài đen phủ lên kèo thép và cầu trục. Vệ sinh nhà máy cơ khí vì vậy không chỉ là quét lau, mà là làm sạch trong một môi trường có máy đang chạy, vật sắc, dầu trơn và nguồn nhiệt. Bài viết đi qua 8 khu vực cần làm, ranh giới an toàn với từng khu và cách xếp lịch theo ca sản xuất. Nội dung dành cho quản đốc xưởng, EHS và hành chính. Tổng quan về một gói dịch vụ vệ sinh nhà máy có ở trang dịch vụ; bài này tập trung vào những việc cần thống nhất trước khi vào xưởng.

Vì sao vệ sinh nhà máy cơ khí cần quy tắc riêng

Trong xưởng cơ khí, thứ bẩn nhất cũng thường là thứ nguy hiểm nhất. Phoi tiện, phoi phay có cạnh sắc như lưỡi dao, dầu tưới nguội và dầu thủy lực làm sàn trơn, còn bụi mài và mạt kim loại bám dày lên mọi bề mặt nằm ngang. Làm theo kiểu văn phòng sẽ vừa không sạch, vừa dễ gây tai nạn. Điểm khác thứ hai là máy móc. Máy CNC, máy ép, máy mài và cầu trục có thể khởi động bất ngờ nếu không được cách ly nguồn năng lượng đúng cách. Vì vậy mọi việc vệ sinh xưởng cơ khí sát máy đều phải gắn với quy trình khóa an toàn của nhà máy, không phải theo thói quen của người làm. Bảng dưới tóm tắt 8 khu vực khi vệ sinh nhà máy cơ khí, vấn đề chính và nguyên tắc xử lý. Chi tiết từng khu ở các phần sau.
Khu vực Vấn đề chính Nguyên tắc xử lý
Chân máy, lối đi quanh máy Phoi sắc, mạt kim loại Gom bằng dụng cụ, không dùng tay trần
Sàn khu gia công Dầu cắt gọt, dầu thủy lực Thấm hút trước, tẩy dầu sau
Khu mài, đánh bavia Bụi mài mịn, bám dầu Hút bụi, hạn chế quét khô
Khu hàn Xỉ hàn, khói bám, nguồn nhiệt Chỉ làm khi đã dừng, có giấy phép làm việc nóng
Khu sơn tĩnh điện Bột sơn bám sàn, vách Làm khi dây chuyền dừng, theo hướng dẫn của nhà máy
Mặt ngoài máy CNC, máy ép Dầu, phoi bám vỏ máy Chỉ làm khi đã ngắt nguồn và khóa an toàn
Vạch sơn lối đi Mờ vạch do dầu, bụi Tẩy dầu cục bộ, giữ vạch rõ
Kèo thép, cầu trục Bụi mài, mạng nhện trên cao Thiết bị nâng phù hợp, phối hợp dừng cầu trục
Vệ sinh nhà máy cơ khí: hạng mục vệ sinh nhà xưởng cơ khí
Hạng mục vệ sinh nhà xưởng cơ khí

Làm sạch phoi kim loại khi vệ sinh nhà máy cơ khí

Phoi là việc đầu tiên và thường xuyên nhất khi vệ sinh nhà máy cơ khí. Phoi xoắn có thể quấn vào chân, phoi vụn lẫn dầu dính đế giày rồi theo người đi khắp xưởng. Nguyên tắc cơ bản là không bao giờ nhặt phoi bằng tay trần, kể cả khi phoi trông nhỏ và nguội.
  • Dùng chổi cứng, xẻng gom, móc kéo phoi, nam châm cán dài và găng tay chống cắt.
  • Không dùng khí nén thổi phoi vì mạt kim loại bắn vào mắt và khe máy.
  • Không chạm vào phoi trong vùng làm việc của máy, trong bàn máy hoặc băng tải phoi; phần đó do công nhân vận hành xử lý.
  • Tách phoi theo loại vật liệu (thép, nhôm, đồng, inox) vào thùng riêng nếu nhà máy có quy định phân loại.
Phoi là phế liệu có giá trị, nên làm sạch phoi kim loại cần tách đúng loại để nhà máy xử lý hoặc bán phế liệu theo quy trình của mình. Đội vệ sinh chỉ gom về điểm tập kết do nhà máy chỉ định, không tự mang ra ngoài. Phoi lẫn dầu nên để ráo trong thùng có khay hứng.

Dầu cắt gọt, dầu thủy lực và bụi mài trên sàn

Trong vệ sinh nhà máy cơ khí, sàn ít khi chỉ bẩn bụi. Dầu tưới nguội bắn ra từ máy CNC, dầu thủy lực rỉ từ máy ép và dầu bôi trơn từ băng tải tạo thành lớp màng trơn, sau đó bụi mài dính vào thành mảng đen. Nếu lau bằng nước ngay, dầu chỉ loang rộng thêm.
  • Vết dầu mới: rải vật liệu thấm hút hoặc dùng giẻ thấm, gom phần thấm dầu vào thùng riêng.
  • Dầu bám lâu ngày: dùng hóa chất tẩy dầu phù hợp với loại sàn, chà bằng máy rồi hút nước bẩn, không xả xuống rãnh thoát nước mưa.
  • Bụi mài: hút bằng máy hút công nghiệp thay vì quét khô để bụi không bay lên lại máy.
  • Vị trí rỉ dầu lặp lại: báo bộ phận bảo trì vì đó là dấu hiệu rò rỉ của máy.
Giẻ, vật liệu thấm dầu và nước rửa phát sinh khi vệ sinh nhà máy cơ khí là chất thải nguy hại. Nano Clean gom riêng vào thùng của nhà máy; việc chuyển giao cho đơn vị có chức năng do nhà máy thực hiện. Cách xử lý chi tiết từng loại vết dầu có ở bài vệ sinh dầu mỡ nhà xưởng.
Kỹ thuật viên vệ sinh và bảo trì cùng kiểm tra điểm dầu xuất hiện lại trên máy
Kỹ thuật viên vệ sinh và bảo trì cùng kiểm tra điểm dầu xuất hiện lại trên máy

Khu hàn và khu sơn tĩnh điện

Khu hàn có xỉ hàn, đầu que hàn, khói hàn bám lên vách, quạt hút và trần. Đây là khu có nguồn nhiệt, khí cháy và tia lửa, nên đội vệ sinh chỉ vào khi công việc hàn đã dừng và nhà máy đã cấp giấy phép làm việc nóng hoặc xác nhận khu vực an toàn. Không dùng hóa chất dễ cháy và không để giẻ dính dầu gần bình khí. Khu sơn tĩnh điện có bột sơn rơi trên sàn, bám lên vách buồng và quanh băng chuyền treo. Khu này chỉ làm khi dây chuyền đã dừng, trong phạm vi nhà máy cho phép. Bên trong buồng phun, hệ thu hồi bột và lò sấy là phần kỹ thuật do nhà máy hoặc nhà cung cấp thiết bị bảo trì.
  • Hút bột sơn bằng máy hút phù hợp, không quét khô, không thổi; gom riêng và bàn giao nhà máy.
  • Kiểm tra lại với tổ trưởng khu vực trước khi rời đi.

Vệ sinh nhà máy cơ khí quanh máy CNC, máy ép: chỉ làm khi đã khóa an toàn

Nhiều nhà máy muốn đội vệ sinh lau luôn vỏ máy, tủ điện, cửa kính máy CNC và thân máy ép. Phần mặt ngoài này có thể đưa vào phạm vi công việc, với điều kiện máy đã được ngắt nguồn và khóa an toàn theo quy trình của nhà máy. Đội vệ sinh chỉ bắt đầu khi kỹ thuật đã khóa máy và xác nhận. Khi vệ sinh nhà máy cơ khí, tiêu chuẩn của OSHA về kiểm soát năng lượng nguy hiểm (lockout/tagout) là tài liệu tham khảo tốt để nhà máy đối chiếu quy trình khóa máy của mình. Theo đó, năng lượng cần cách ly không chỉ là điện mà còn cả thủy lực, khí nén và năng lượng tích trữ trong lò xo, khuôn ép.
  • Nano Clean làm sạch mặt ngoài máy, không mở cửa tủ điện, không tháo che chắn, không can thiệp bên trong máy.
  • Không phun nước trực tiếp lên máy; dùng khăn ẩm và hóa chất được nhà máy chấp thuận.
  • Không đụng đến bàn máy, đồ gá, dao cụ và khuôn.
Nhân viên thử điểm bám dầu trên sàn bê tông nhà xưởng
Nhân viên thử điểm bám dầu trên sàn bê tông nhà xưởng

Vạch sơn lối đi, kèo thép và cầu trục

Vạch sơn lối đi là phần dễ bị bỏ qua khi vệ sinh nhà máy cơ khí, dù đây là một phần của an toàn xưởng. Khi bị dầu và bụi mài phủ mờ, xe nâng và người đi bộ không còn phân biệt được làn. Nên tẩy dầu cục bộ dọc vạch sơn để giữ vạch rõ; nếu sàn đã xuống cấp, nhà máy có thể cân nhắc phục hồi sàn như hướng dẫn trong bài đánh bóng sàn bê tông nhà xưởng. Kèo thép, dầm cầu trục và mái là nơi bụi mài, khói hàn và mạng nhện tích tụ nhiều nhất. Làm trên cao cần xe nâng người hoặc giàn giáo phù hợp, dây an toàn và người được huấn luyện. Cầu trục phải được dừng, khóa và có người của nhà máy xác nhận trước khi lên ray và dầm. Trước khi làm, che phủ máy và hàng bên dưới, khoanh vùng không cho xe nâng qua lại. Bụi được hút từ trên xuống, không thổi, để mạt kim loại không rơi vào máy.

Lịch vệ sinh nhà máy cơ khí theo ca

Xưởng gia công thường chạy nhiều ca, nên lịch vệ sinh nhà máy cơ khí cần bám vào nhịp ca thay vì một khung giờ cố định. Bảng dưới là khung tham khảo, tần suất thực tế chốt sau khảo sát hiện trạng.
Thời điểm Việc làm Lưu ý
Trong ca Gom phoi ở lối đi, thấm dầu mới rò ra sàn, trực nhà vệ sinh Không vào vùng làm việc của máy đang chạy
Giao ca Quét, hút bụi mài, đổ thùng rác và thùng phoi về điểm tập kết Phối hợp tổ trưởng để không chắn lối giao ca
Cuối ngày Chà sàn khu dầu, tẩy dầu dọc vạch sơn Đặt biển cảnh báo sàn ướt
Hằng tuần Mặt ngoài máy đã khóa an toàn, khu hàn sau khi dừng Theo lịch dừng máy của nhà máy
Hằng tháng hoặc quý Kèo thép, dầm cầu trục, quạt hút, máng đèn Ngày nghỉ, có dừng cầu trục
Với người trực theo ca, giá tham khảo đang công bố là 8.000.000 – 10.000.000 đ/người/tháng cho 02–04 người và 7.000.000 – 9.000.000 đ/người/tháng từ 05 người. Với đợt làm theo diện tích, chà sàn nhà xưởng đang hoạt động là 4.000 – 12.000 đ/m², quét bụi trần, đường ống, máng điện, vách là 5.000 – 13.000 đ/m². Đây là giá tham khảo cho vệ sinh nhà máy cơ khí, chưa gồm VAT, báo giá chính xác sau khảo sát. Nano Clean vận hành theo ISO 9001, triển khai theo các bước tiếp nhận, khảo sát, lập kế hoạch và báo giá, thực hiện có giám sát, nghiệm thu và khắc phục tại TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai, Long An. Tóm lại, vệ sinh nhà máy cơ khí đạt yêu cầu khi phoi được gom đúng cách, dầu không còn loang ra lối đi và mọi việc gần máy đều đi kèm khóa an toàn. Nhà máy cần khảo sát hiện trạng xưởng có thể liên hệ Nano Clean qua hotline 0927 770 770.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *